Nhân sâm là gì? Nhân sâm là một loại cây lâu năm phát triển chậm, thuộc chi Panax, họ Araliaceae, thường có thân phân nhánh, lá có cuống dài và mép răng cưa. Một cây nhân sâm trung bình 6 năm tuổi sẽ có tổng chiều dài rễ khoảng 34cm với rễ chính khoảng 7-10 cm và rộng 3cm cùng có một số rễ con trọng lượng trung bình dao động từ 70-100g. Rễ nhân sâm thường được thu hoạch lúc 4 đến 6 tuổi vào mùa thu. Theo truyền thống, rễ nhân sâm được coi là bộ phận duy nhất có hiệu quả điều trị. Tuy nhiên, các bộ phận khác của nhân sâm như hoa, lá và quả cũng được phát hiện là có hiệu quả qua các nghiên cứu khác nhau.[1] Rễ nhân sâm là bộ phận duy nhất có hiệu quả điều trị Rễ nhân sâm là bộ phận duy nhất có hiệu quả điều trị 2Các loại nhân sâm phổ biến Tùy thuộc vào thời gian trồng, nhân sâm có thể được chia thành 3 loại phổ biến: Nhân sâm tươi: được thu hoạch dưới 4 năm. Sâm được thu hoạch mang về làm sạch nhưng vẫn giữ nguyên hình thái bên ngoài, được bán dưới dạng tươi với giá phụ thuộc vào nguồn gốc xuất xứ. Nhân sâm trắng (Bạch sâm): được thu hoạch từ 4 – 6 năm. Bạch sâm là sâm tươi được gọt vỏ, phơi khô nhiều lần đến khi lượng nước trong củ giảm còn dưới 14% . Sau đó, trần sâm trong nước sôi, tẩm đường, phơi hoặc sấy khô. Nhân sâm đỏ (Hồng sâm): thu hoạch sau 6 năm trở lên, được hấp trước rồi sấy khô sao cho lượng nước trong sâm giảm xuống còn mức dưới 14%. Kết quả cuối cùng là hồng sâm có màu hồng nhạt, trong suốt, vị ngọt và hơi đắng. Nhân sâm đỏ được coi là hiệu quả hơn vì đã được hấp trước làm bất hoạt các enzyme dị hóa, tăng cường tác dụng của các thành phần trong sâm. Ngoài ra, nhân sâm còn được phân loại dựa vào xuất xứ gồm:[2] Nhân sâm châu Á hoặc nhân sâm Hàn Quốc (Panax Ginseng). Nhân sâm Mỹ (Panax quinquefolius). Nhân sâm Mỹ và châu Á khác nhau về nồng độ các hợp chất hoạt động. Từ đó mang lại nhiều tác dụng khác nhau đối với cơ thể. Nhân sâm được chia thành 3 loại phổ biến Nhân sâm được chia thành 3 loại phổ biến 3Nên dùng nhân sâm bao nhiêu tuổi để có lợi nhất cho sức khỏe Tổng nồng độ các thành phần chính trong rễ nhân sâm – ginsenoside và saponin tăng theo tuổi cây. Saponin trong sâm củ 4 năm tuổi là cao nhất, đạt trên 95%, cao hơn cả nhân sâm 6 năm tuổi (chỉ trên 75%). Tuy nhiên, củ sâm 4 năm tuổi lại có hình thức chưa được hoàn chỉnh, chưa hình thành đủ các phần chi. Đồng thời trọng lượng cũng chưa đạt tối đa. Do đó, nhân sâm 6 năm tuổi là loại nhân sâm phù hợp, đủ thời gian để phát triển cả về chất cũng như về lượng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Nhân sâm 6 năm tuổi là loại nhân sâm phù hợp, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe Nhân sâm 6 năm tuổi là loại nhân sâm phù hợp, mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe 4Các tác dụng của nhân sâm đối với sức khỏe Chống oxy hóa Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng chiết xuất nhân sâm và hợp chất ginsenoside trong nhân sâm có khả năng ức chế tình trạng viêm, giảm tổn thương oxy hóa tế bào. Từ đó có thể bảo vệ cơ thể khỏi các tình trạng bệnh mãn tính.[3][4] Một nghiên cứu trên 12 nam giới năm 2022 cho thấy rằng việc bổ sung chiết xuất nhân sâm Mỹ trong thời gian ngắn sẽ làm giảm tình trạng tổn thương cơ do tập thể dục (EIMD). Đồng thời, hoạt tính chống oxy hóa của các thành phần trong nhân sâm góp phần giảm sự peroxid hóa lipid trong khi tập thể dục, bảo vệ đối với tổn thương cơ tim.[5] Một nghiên cứu khác vào năm 2014 cho thấy sử dụng nhân sâm đỏ có thể làm giảm tình trạng stress oxy hóa bằng cách tăng hoạt động của enzyme chống oxy hóa ở phụ nữ sau mãn kinh sau 12 tuần.[6]